Australische podia huren het pand waar hun hele scene op draait. Jouw bedrijf staat ook op andermans grond.

Wat er in Australië gebeurt

Hypebot schrijft over de Australische livemuziek: de kleine zalen waar de lokale scene op draait, zitten vrijwel allemaal in gehuurde panden. De verhuurder verlengt niet, of verlengt tegen een huur die met kaartverkoop nooit op te brengen is. Dan gaat de deur dicht.

In het artikel gaan stemmen op om die gebouwen zelf in eigendom te krijgen. Dat is een trage, dure route. Het is ook de enige die het probleem bij de wortel pakt: wie het pand niet bezit, beslist niet over zijn eigen toekomst.

Hetzelfde verhaal, alleen kleiner

Vervang "pand" door "platform" en je hebt de situatie van de meeste zelfstandigen die ik help.

• Je klanten staan in het adresboek van een boekingssite, niet in dat van jou.
• Je portfolio staat op een sociaal netwerk dat morgen zijn regels wijzigt.
• Je website draait bij een bouwer met een maandbedrag en een wachtwoord dat jij niet hebt.
• Je offertes, agenda en facturen zitten in tools die van iemand anders zijn.

Zolang de rekening betaalbaar blijft, denk je er niet over na. Je merkt het pas als de prijs stijgt, de commissie omhooggaat of een account op slot gaat. Dat is precies het moment waarop je geen tijd hebt om het rustig op te lossen.

Maak de som voor jezelf

Pak een vel papier en zet er twee kolommen op.

Links: wat betaal je nu per maand aan alles wat niet van jou is. Abonnementen, hosting, plugins, commissie per boeking, de uren van iemand die jouw website of marketing doet. Tel het op en vermenigvuldig met twaalf. Bijna niemand heeft die som ooit gemaakt.

Rechts: wat kost het je als het morgen wegvalt. Hoeveel omzet komt binnen via dat ene kanaal? Hoeveel avonden ben je kwijt om je klanten opnieuw te verzamelen? Welke bestanden ben je dan gewoon kwijt?

De vragen die mensen hierover intypen zijn altijd dezelfde: "eigen website laten maken kosten", "website onderhoud kosten per jaar", "marketing uitbesteden kosten zzp". De bedragen verschillen per vak, dus vul je eigen cijfers in. Pas als beide kolommen op papier staan, kun je iets beslissen in plaats van iets vermoeden.

Eigen klantenbestand opbouwen zonder platform

Een pand kopen kan een podium bijna nooit. Een klantenbestand terugpakken kan jij wel, en het kost je vooral saai werk.

• Exporteer de namen, mailadressen en telefoonnummers van je klanten naar een bestand dat op jouw computer staat.
• Zet je domeinnaam op je eigen naam, met een wachtwoord dat jij beheert.
• Zorg dat je werk ook op je eigen site staat, niet alleen op het platform of het sociale netwerk.
• Bewaar je offertes en facturen ergens waar je bij kunt zonder abonnement.

Dit is geen strijd tegen platforms. Ik gebruik ze zelf voor klanten waar ze werken. Het verschil zit erin dat een platform dan een kanaal is en geen fundament.

Wat je hier morgen mee kan

Begin klein. Zet vanavond twintig minuten in je agenda en doe één ding: exporteer je klantenbestand en mail het naar jezelf. Dat is de goedkoopste verzekering die je hebt.

Daarna de som. Zet er een uur voor, vul beide kolommen in en kijk wat er staat. Loopt de linkerkolom hoger op dan je dacht, dan weet je waar je eerst moet snijden. Loopt de rechterkolom hoog op, dan weet je wat je eerst in eigen hand moet nemen.

Wil je dat werk niet zelf doen, dan is dat waar ik voor besta. Voor 35 euro per maand houd ik dat soort dingen bij, maandelijks opzegbaar. En als jouw som laat zien dat je er niets aan hebt, zeg ik dat vóór je betaalt. Soms is mijn antwoord: niet doen.

De Australische zalen ontdekten pas hoe afhankelijk ze waren toen het contract afliep. Jij hebt het voordeel dat je nu kunt rekenen, terwijl de deur nog openstaat.